Pigwa jest rośliną pospolitą. Od dawna przyrządza się z niej soki i herbaty prozdrowotne. Niestety nie jest bardzo popularna, między innymi dlatego, że szybko po przekrojeniu nabiera nieestetycznej szarej barwy. Tymczasem to właśnie ta cecha świadczy o wyjątkowej zasobności w polifenole o silnym antyoksydacyjnym działaniu. A to dopiero jedna z wielu cennych właściwości.
Spis treści:
- Czym jest pigwa?
- Pigwa a pigwowiec – poznaj różnice
- Jakie właściwości ma pigwa?
- Jak przyrządzać pigwę?
Czym jest pigwa?
Pigwa, choć znana jako polska cytryna, jest owocem, który ma niewiele wspólnego z cytrusami. Wywodzi się z tej samej rodziny co jabłka, a przypomina gruszkę. Jej owoce pokryte są subtelnym kutnerem (gęste, delikatne włoski), które zanikają wraz z dojrzewaniem.
Drzewa pigwy mogą osiągać do 5 metrów wysokości, a owoce wagę 100-300 g. Jednak w Polsce, gdzie klimat jest mniej sprzyjający, rzadko dorastają do takich rozmiarów. Kwiaty, pojawiające się wiosną, mają delikatny, bladoróżowy kolor, co czyni pigwę również rośliną ozdobną.
Owoce wyróżniają się wyjątkowym aromatem, który uwalnia się szczególnie podczas gotowania. Surowe są twarde i cierpkie, co czyni je niezbyt przyjemnymi do jedzenia w tej postaci. Jednak po obróbce termicznej stają się delikatne, a ich smak przypomina mieszankę jabłka, gruszki i cytryny – idealne do przygotowania dżemów, galaretek czy soków.
Pigwa jest popularna w ogrodach przydomowych w Polsce, ale przede wszystkim jako podkładka skarlająca pod m.in. krzewy różane. Na skalę przemysłową uprawiana jest głównie w krajach o cieplejszym klimacie, takich jak Turcja, Gruzja czy kraje Bałkanów. Tamtejsze warunki sprawiają, że owoce są większe i bardziej aromatyczne. W naturze pigwa rośnie w lasach i zaroślach Azji Mniejszej oraz Zakaukazia, skąd pochodzi.
Pigwa a pigwowiec – poznaj różnice
Pigwa i pigwowiec to nie to samo! Często jednak bywają mylone. Czym się różnią? Pigwa jest drzewem, a pigwowiec krzewem, którego owoce są mniejsze i bardziej kwaśne. Pigwa ma też owoce o kształcie gruszki lub jabłka, zaś pigwowiec okrągłe jak piłeczki pingpongowe. Pomyłka nie rodzi jednak zgubnych konsekwencji. Oba gatunki nadają się do przyrządzania przetworów, jednak warto mieć na uwadze, że pigwa jest łatwiejsza do obróbki w kuchni.
Jakie właściwości ma pigwa?
Pigwa jest bogata w witaminy (beta-karoten, B1, B2, C) i minerały (potas, miedź, żelazo). Jednak tym, co ją wyróżnia na tle innych owoców, jest wysoka zawartość polifenoli, które działają przeciwutleniająco (antyoksydacyjnie), wspomagając odporność i spowalniając procesy starzenia się organizmu.
Jak wynika z analiz przeprowadzonych w Instytucie Ogrodnictwa w Skierniewicach w 2017 roku, w pigwie występują trzy grupy związków fenolowych:
- flawan-3-oli (polimery procyjanidyn),
- kwasów fenolowych (kwas neochlorogenowy),
- flawonoli (glikozydy kwercetyny oraz kemferolu).
Związki fenolowe mają właściwości antyoksydacyjne. To znaczy, że wspierają organizm w zachowaniu równowagi między wolnymi rodnikami a przeciwutleniaczami. Jeśli tych pierwszych powstanie w organizmie za dużo, wówczas może rozwinąć się stres oksydacyjny. Dlatego owoce zasobne w antyoksydanty są tak cenne dla zdrowia.
Pigwa zawiera również pektyny, które obniżają poziom cholesterolu i regulują pracę układu pokarmowego. Korzystnie wpływają też na suchą i spękaną skórę. Ponadto owoce mają działanie przeciwzapalne, przeciwwirusowe oraz wspierające regenerację skóry. Zawartość związków biologicznie czynnych przedstawiono w tabeli poniżej.
| Związek biologicznie czynny | Zawartość w pigwie |
|---|---|
| Pektyny | 1 g/100 g |
| Cukry | 8,75–12% |
| Witamina C | 25 mg /100g |
Jak przyrządzać pigwę?
W pełni dojrzałe owoce pigwy są twarde i cierpkie w smaku. Zawierają też dużą ilość komórek kamiennych, dlatego ich spożycie na surowo nie dostarcza wielu wrażeń smakowych. Natomiast po obróbce termicznej nabierają dzięki olejkom lotnym wyjątkowego smaku i aromatu.
Dzięki zasobności w pektyny pigwa świetnie nadaje się do przyrządzania przetworów żelowych takich jak marmolady, galaretki czy dżemy. Ciekawostką może być fakt, że w języku portugalskim pigwa nazywana jest marmelo, co stało się inspiracją dla słowa marmolada. Ponadto miąższ pigwy można wykorzystać jako dodatek do pieczeni lub w formie suszonej jako zamiennik cytryny w herbacie.
Co można zrobić z pestek pigwy?
Nie tylko miąższ nadaje się do spożycia. Pestki pigwy zawierają śluzy o działaniu przeciwzapalnym, łagodzącym kaszel i niestrawność. Można z nich przygotować odwary do picia lub stosować je zewnętrznie na skórę.
Jak stosować sok i nalewkę z pigwy?
Sok z pigwy wspiera odporność i procesy trawienne. Z kolei nalewka z pigwy, znana jako pigwówka, wspiera krążenie i rozgrzewa. Oba produkty są cenione za właściwości antyoksydacyjne.
Pigwa. Przeciwwskazania
Choć pigwa jest zdrowa, nie jest polecana w postaci surowej osobom z wrzodami żołądka. Ponadto nadmiar przetworów z cukrem może wpłynąć niekorzystnie na glikemię, co jest szczególnie istotne dla diabetyków.
Otwórz się na zdrowie – Enaturalnie.pl
Bibliografia
1. Mieszczakowska-Frąc M., Kruczyńska D., Skład polifenolowy owoców pigwy, Przemysł Spożywczy 2017, t. 71, s. 4-7.
2. Wnęk D., Pigwa - wartość odżywcza i właściwości.
3. Wojdyło A., Ocena możliwości zastosowania owoców pigwy pospolitej, Wrocław 2011.
Komentarze
Dodaj swój komentarz