Nie bez powodu dynia nazywana jest superfood. Ma bardzo korzystny wpływ na zdrowie, a do tego szerokie zastosowanie. Zarówno olej z pestek dyni, kiełki, sok, jak i same pestki zawierają cenne witaminy i minerały. Przyjrzyjmy się bliżej temu jesiennemu warzywu oraz jego właściwościom, aby jak najlepiej wesprzeć z jego pomocą organizm w naturalnym funkcjonowaniu.
Spis treści:
Jakie wartości odżywcze ma dynia?
Dynia, niezależnie od odmiany, stanowi prawdziwą skarbnicę witamin i składników odżywczych. To warzywo niskokaloryczne (dostarcza około 26 kcal/100 g), a jednocześnie niezwykle odżywcze.
Zasobne jest przede wszystkim w związki wspierające zdrowie i odporność:
- witamina A – ważna dla zdrowia oczu, skóry i układu odpornościowego. Dynia zawiera beta-karoten, który organizm przekształca w witaminę A,
- witamina C – wspiera odporność i działa jako silny przeciwutleniacz (antyoksydant),
- witaminy z grupy B – takie jak ryboflawina i niacyna, które wspomagają metabolizm i pracę układu nerwowego,
Dynia to również skarbnica białka. Dominującymi aminokwasami w jej miąższu są kwas asparaginowy, kwas glutaminowy i arginina. Natomiast po pestki warto sięgać przede wszystkim ze względu na nienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik pokarmowy, β-sitosterolu, kwas p-aminobenzoesowy oraz kwas γ-aminomasłowy.
Szczegółowe informacje na temat zawartości poszczególnych składników przedstawiono w poniższej tabeli.
| Składnik odżywczy | Miąższ dyni | Pestki dyni |
|---|---|---|
| Białko | 1 g/100 g | 30,23 g/100 g |
| Tłuszcze | 0,1 g/100 g | 49,05 g/100 g |
| Węglowodany | 6,5 g/100 g | 10,71 g/100 g |
| Potas | 340 mg/100 g | 809 mg/100 g |
| Fosfor | 44 mg/100 g | 1233 mg/100 g |
| Wapń | 21 mg/100 g | 46 mg/100 g |
| Magnez | 12 mg/100 g | 592 mg/100 g |
| Sód | 1 mg/100 g | 7 mg/100 g |
| Żelazo | 0,8 mg/100 g | 8,82 mg/100 g |
| Cynk | 0,32 mg/100 g | 7,81 mg/100 g |
| Witamina C | 9 mg/100 g | 1,9 mg/100 g |
| Witamina E | 1,06 mg/100 g | 2,18 mg/100 g |
| Niacyna | 0,6 mg/100 g | 4,98 mg/100 g |
| Ryboflawina | 0,11 mg/100 g | 0,15 mg/100 g |
| Witamina B5 | 0,06 mg/100 g | 0,14 mg/100 g |
| Tiamina | 0,05 mg/100 g | 0,27 mg/100 g |
| Witamina A | 8513 IU/100 g | 16 IU/100 g |
Właściwości dyni
Dynia ma właściwości kardioprotekcyjne, czyli ochronne na układ sercowo-naczyniowy. W dotychczas przeprowadzonych badaniach na szczurach, u których sprowokowano rozwój cukrzycy (to zaburzenie sprzyja rozwojowi chorób kardiologicznych), podanie ekstraktu z dyni figolistnej poprawiło profil lipidowy gryzoni. Obniżył się poziom „złego” cholesterolu (LDL i VLDL) oraz trójglicerydów, a jednocześnie wzrósł poziom „dobrego” cholesterolu frakcji HDL.
Badania na szczurach pod kierownictwem El-Mosallamy dowiodły, że stosowanie oleju z pestek dyni obniża ciśnienie krwi oraz sprzyja eliminowaniu stresu oksydacyjnego, powstałego na skutek nadmiernego namnożenia się wolnych rodników.
Jak wynika z badań pod kierownictwem Lal, dynia i jej przetwory (np. sok i ekstrakt) mogą obniżać poziom glukozy we krwi. U szczurów z cukrzycą podawanie soku z dyni skutkowało znacznym spadkiem cukru we krwi. U osób z cukrzycą typu 2. spożycie ekstraktu dyni powodowało szybką poprawę glikemii. Dynia może działać tak poprzez zwiększenie wrażliwości tkanek na insulinę (przełamuje insulinooporność) i lepsze wykorzystanie glukozy przez organizm, a także poprawę funkcjonowania wątroby.
To nie koniec niezwykłych właściwości niepozornej dyni. Jak wykazały badania, którymi kierował Dubey – ekstrakty z dyni (np. wodne i metanolowe) mogą hamować rozwój bakterii i grzybów, takich jak E. coli, Salmonella czy Candida albicans. Nawet kwiaty dyni mają silne właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze!
Dynia jest też naturalnym środkiem przeciwpasożytniczym. Może być wykorzystywana do odrobaczania zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych. Ta właściwość to zasługa zawartej w pestkach warzywa kukurbitacyny. Związek poraża układ nerwowy pasożytów bytujących w układzie pokarmowym i wspomaga ich wydalanie, zapobiegając dalszej inwazji.
W ten sposób jest skuteczna wobec:
- tasiemców,
- owsików,
- glist ludzkich.
Warto też wspomnieć o antynowotworowych właściwościach dyni. Dzięki zawartości karotenoidów i inhibitorów proteaz zmniejszają ryzyko wystąpienia raka, co potwierdziły analizy pod kierownictwem Carpera prowadzone na nałogowych palaczach.
Czy każdy może sięgać po dynię?
Dynia i jej produkty, takie jak pestki, olej, sok czy miąższ, to prawdziwe skarby natury, które wykazują wiele cennych właściwości. Dzięki temu skutecznie wspierają organizm w jego naturalnym i prawidłowym funkcjonowaniu. Jednak, jak każdy składnik diety, mają swoje wskazania i przeciwwskazania do stosowania, o których warto wiedzieć.
Komu dynia jest szczególnie polecana?
- Pestki dyni to doskonały wybór dla osób dbających o zdrowie serca i układu odpornościowego. Wspierają też prostatę, pomagają regulować poziom cholesterolu i poprawiają kondycję skóry oraz włosów dzięki zawartości cynku i zdrowych tłuszczów.
- Olej z pestek dyni jest bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe, poleca się osobom z nadciśnieniem oraz problemami z układem moczowym. Jest także cennym wsparciem w obniżaniu poziomu cholesterolu.
- Sok z dyni to naturalny eliksir regenerujący wątrobę, wzmacniający odporność i wspomagający trawienie.
- Miąższ dyni dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu i bogactwu beta-karotenu, idealnie sprawdzi się w diecie osób z cukrzycą, problemami ze wzrokiem czy będących na deficycie kalorycznym.
Kto powinien zrezygnować z dyni?
Osoby z alergią na dynię, pestki lub ich przetwory powinny z nich zrezygnować, aby uniknąć nieprzyjemnych reakcji alergicznych, takich jak wysypka czy trudności w oddychaniu. Pestki dyni, choć zdrowe, mogą obciążać układ pokarmowy, szczególnie spożywane w nadmiarze. Może to bowiem prowadzić do wzdęć. U osób z kamicą nerkową zawarte w dyni szczawiany mogą nasilać dolegliwości.
Olej z pestek dyni, choć wartościowy, jest bardzo kaloryczny, dlatego należy go spożywać z umiarem – najlepiej w ilości 1-2 łyżeczki dziennie. Natomiast sok z dyni zawiera naturalne cukry, co może być problematyczne dla osób z insulinoopornością, jeśli wykorzystywany jest w dużych ilościach.
Otwórz się na zdrowie – Enaturalnie.pl
Bibliografia
1. Kulczyński B., Człapka-Matyasik M., Gramza-Michałowska A., Wartość żywieniowa dyni, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna 2016, t. XLIX, nr 3, s. 698-701.
2. Telesiński A., Płatkowski M., Jadczak D., Właściwości przeciwutleniające owoców wybranych odmian dyni piżmowej (Cucurbita Moschata Duch.), Bromatologia i Chemia Toksykologizna 2014, t. XLVII, nr 2, s. 150-154.
3. Zdrojewicz Z., Błaszczyk A., Wróblewska A., Dynia – zdrowa, ale zapomniana, Medycyna Rodzinna 2016, nr 2, s. 70-74.
Komentarze
Dodaj swój komentarz